rationality là gì

1. Giả thuyết về suy nghĩ trọn vẹn và hành động tối ưu hóa lợi nhuận

Trong thời kỳ nguyên sơ kinh tế tài chính học tập truyền thống, những tác nhân kinh tế tài chính được giả thiết đem năng lực suy nghĩ trọn vẹn (perfect rationality), kể từ bại liệt thể hiện được những đưa ra quyết định và lựa lựa chọn tốt nhất có thể (Kœnig, 1998, trang 13). Cụ thể:

Bạn đang xem: rationality là gì

  • Họ đem năng lực dự loài kiến từng lựa lựa chọn rất có thể, na ná đem đầy đủ thời hạn quan trọng nhằm nhận xét chúng;
  • Họ sở hữu không còn những vấn đề quan trọng, và rất có thể nhận xét trước được kết quả hoặc thành phẩm của từng lựa lựa chọn rất có thể. Những vấn đề này rất có thể đem nhưng mà ko cần trả tiền;
  • Họ rất có thể xắp xếp những lựa chọn này theo đòi trật tự ưu tiên theo đòi một công thức chắc chắn, nếu như quí A rộng lớn B, B rộng lớn C thì tất yếu A rộng lớn C;
  • Người đi ra đưa ra quyết định tiếp tục lựa chọn biện pháp bản thân ưa quí nhất; Theo phong cách này, người đi ra đưa ra quyết định không trở nên buộc ràng hoặc số lượng giới hạn về năng lực đo lường, logic hoặc vật tư, phương tiện đi lại nên dùng.

Theo fake thuyết này, mái ấm công ty với tư cơ hội là kẻ đi ra đưa ra quyết định chủ yếu tiếp tục thể hiện tại hành động tối ưu hóa hầu hết nhằm mục tiêu đưa đến lợi tức đầu tư tối đa (profit-maximizing behavior) cho tới công ty của tôi. Và những mái ấm quản lý và vận hành na ná nhân viên cấp dưới sẽ rất cần tuần thủ và theo đòi xua đuổi những tiềm năng hướng về tối nhiều hóa lợi tức đầu tư cho tới công ty.

Các đưa ra quyết định nhập công ty tiếp tục dựa vào lượng nguồn lực có sẵn, gia sản dùng, con số sản phẩm tạo ra nối sát với, ko kể nhập kho, con số sản phẩm đang được bán … dựa vào thị ngôi trường, theo đòi giá thành sản phẩm & hàng hóa công ty nguồn vào và đi ra, theo đòi tiến độ và năng lượng tạo ra của công ty. Các đưa ra quyết định này gồm:

  • Lựa lựa chọn chuyên môn, dây chuyền sản xuất tạo ra hiệu suất cao nhất;
  • Sử dụng lượng nguồn lực có sẵn, gia sản phải chăng và tiết kiệm chi phí nhằm thuyên giảm ngân sách sản xuất;
  • Lựa lựa chọn con số thành phầm nhằm mục tiêu tối nhiều hóa chênh nghiêng thân ái tổng thu và tổng ngân sách ẩn và rõ ràng, rằng cách thứ hai tối nhiều hóa lợi nhuận;

Tối nhiều hóa lợi tức đầu tư công ty thông thường bị buộc ràng vì như thế 2 yếu ớt tố (Kœnig, 1998, trang 14):

  • Khả năng tạo ra xác lập vì như thế quan hệ nguồn vào đầu ra;
  • Những ĐK thị ngôi trường điểm nhưng mà công ty nhập cuộc với tư cơ hội người buôn bán hoặc người tiêu dùng. Trong tuyên chiến đối đầu và cạnh tranh tuyệt vời, công ty cần theo đòi giá bán xác lập vì như thế thị ngôi trường. trái lại, nhập tuyên chiến đối đầu và cạnh tranh ko tuyệt vời, công ty rất có thể tác dụng thay cho thay đổi giá bán hoặc song lập hoặc nhập mối quan hệ hỗ tương với những phe đối lập tuyên chiến đối đầu và cạnh tranh không giống. Doanh nghiệp cũng cần lưu ý cho tới, nhập công dụng mục tiêu của tôi, quan hệ thân ái giá bán này với 1 khối lượng sản phẩm được đòi hỏi.

Giải quyết những yếu tố tối ưu hóa này được chấp nhận xác lập những ĐK cần vừa lòng nhằm mục tiêu đạt được tiềm năng lợi tức đầu tư.

2. Tư duy số lượng giới hạn, suy nghĩ thực tiễn và suy nghĩ thủ tục

Tiếp cận khoa học tập quản ngại trị và kinh tế tài chính theo đòi ý kiến tư tưởng học tập, Simon (1961) trở nên tân tiến định nghĩa suy nghĩ số lượng giới hạn (bounded rationality) trái chiều với fake thuyết năng lực suy nghĩ trọn vẹn (perfect rationality), theo đòi ông: “con người dân có năng lực suy nghĩ, tuy nhiên chỉ mang tính chất giới hạn (trang xxiv), bởi bị số lượng giới hạn về (a) trí tuệ nhập tích lũy, tàng trữ, phân tách, xử lý vấn đề, đo lường, dự đoán vì như thế trí mưu trí giới hạn và những phương tiện đi lại ko đáp ứng nhu cầu được nhu yếu việc làm và về (b) những rào cản ngôn từ lúc không thể thao diễn mô tả không còn được kỹ năng và cảm tính của tôi trở thành tiếng, trở thành những số lượng lăm le lượng hoặc hình vẽ biểu thiết bị nhằm người không giống rất có thể nắm rõ (Williamson, 1975, p.21). Chính vì như thế suy nghĩ số lượng giới hạn, mái ấm công ty buộc cần share hoặc ủy quyền quản lý và vận hành cho những người thay mặt hoặc những mái ấm quản lý và vận hành, na ná gật đầu sự nhập cuộc đồng chiếm hữu và share lợi tức đầu tư với những người đóng cổ phần không giống nhằm mục tiêu đáp ứng đạt được nấc lợi tức đầu tư mong ước.

Xem thêm: bánh sinh nhật cho bé gái 1 tuổi

Theo ý kiến bên trên, Lúc phân tách tư tưởng người thay mặt (hay mái ấm quản ngại lý), Simon (1976) thi công nhì năng lực suy nghĩ của những người thay mặt Lúc đi ra đưa ra quyết định nhập doanh nghiệp: (1) tư duy thực tế (substantive rationality), và (2) tư duy thủ tục (procedural rationality). “Hành vi thể hiện tại suy nghĩ thực tiễn Lúc nhằm mục tiêu hướng về đạt được những mục đang được đưa ra một cơ hội tương thích nhập toàn cảnh số lượng giới hạn vì như thế những ĐK và buộc ràng cụ thể” (Simon, 1976a, trang 66). Theo định nghĩa này, hành động được suy nghĩ tùy theo những tác nhân ở có một không hai một điểm là về mục tiêu. Với những mục tiêu xác đinh, hành động được tạo hình trọn vẹn vì như thế những Đặc điểm môi trường xung quanh nhưng mà nó tốn bên trên. Trong công ty, suy nghĩ thực tiễn chỉ đầy đủ nhằm phân tách những trường hợp giản dị ko tính cho tới những nguyên tố khủng hoảng rủi ro. Nó ứng với suy nghĩ cá thể trọn vẹn (perfect rationality), Từ đó, phân tách truyền thống đang được nhận định rằng công ty và những mái ấm quản lý và vận hành theo đòi xua đuổi tối nhiều hóa lợi tức đầu tư hoặc tối nhiều hóa quyền lợi.

Hành vi thể hiện tại suy nghĩ giấy tờ thủ tục Lúc nó là thành phẩm của quy trình thảo luận một cơ hội phù hợp” (Simon, 1976, trang 69). Nó tùy theo quy trình lựa chọn 1 biện pháp này bại liệt hoặc phương pháp để đạt lựa lựa chọn bại liệt (hơn là lựa lựa chọn đối chiếu trong số những giải pháp). Thực tế, những ĐK lựa chọn, một cơ hội bao quát, thông thường không tồn tại sẵn với những người đi ra đưa ra quyết định. Anh tao cần trải qua loa một tiến thủ trình lần lần, nghiên cứu và phân tích nhằm mục tiêu tò mò, lần đi ra bọn chúng. Vì vậy những cách thức nghiên cứu và phân tích nên vận dụng tính cho tới định nghĩa suy nghĩ của những người đi ra đưa ra quyết định, bị số lượng giới hạn do số lượng vấn đề anh tao đem, và vì như thế năng lực sử lý bọn chúng của anh ý tao. Các tiến độ phải chăng này dẫn cho tới những biện pháp ko ứng với biện pháp tối ưu, tuy nhiên vừa lòng những nấc khát vọng của những người đi ra đưa ra quyết định (Kœnig, 1998, trang 47).

 

Nguồn: Phan Thanh Tú, Vũ Mạnh Chiến, Phạm Văn Kiệm, Lưu Đức Tuyến, Nguyễn Thị Hồng Nga (2018), Học Thuyết Doanh Nghiệp, NXB Lao Động – Xã Hội, trang 243-245.

Xem thêm: kết nối tri thức với cuộc sống lớp 7